Zaterdag sprak de GKV synode over de verschillende gemeentestichtende projecten binnen de GKV. Zaterdag schreef ik een eerste reactie hierop, vandaag nog even een tweede reactie. Volgens het ND gaat de GKV onderzoeken welke gemeentestichtings methoden bijbels verantwoord zijn. Als een gereformeerde kerk dat zegt dan moet je altijd een beetje opletten 
De vraag is namelijk wat men met “bijbels verantwoord” bedoeld. Veelal is het een manier om “gereformeerd verantwoord” te duiden. Want zo wil de (onbewuste) gewoonte der vrijgemaakten: Gereformeerd is bijbels dus bijbels is gereformeerd. Gezien de uitgebreid besproken casuïstiek van het Aker project lijkt me dat de synode eigenlijk vraagt: “Welke methodes van gemeentestichting zijn gereformeerd?”. Rest nu de vraag of deze vraag van de synode wel bijbels verantwoord is 
.
Om toch even met de vraag van de synode te stoeien een paar gedachten over bijbels- cq gereformeerd gemeentestichten.
Wat is gereformeerd? Dat dit een lastige is binnen GKV context heb ik zaterdag al opgemerkt.
Sinds Voetius denkt de gereformeerde traditie al na over gemeentestichting. Maar de kerk- en ambtsvisie is wel de hoofdmoot van de uniek gereformeerde inbreng in de gemeentestichting. En juist daarin draagt de gereformeerde traditie ook de tekenen van haar tijd en is een nieuwe beoordeling daarvan geen slechte zaak. Zeker als de lastige hermeneutische vragen en dito exeges eens open en bloot ter tafel komen en ieder bevraagd worden op hun eventuele contextuele syncretisme.
Sec bijbels (voorzover er zoiets is !!!) lijkt mij de stelling gerechtvaardigd dat alle nieuwe gemeentestichtingen veel dichter bij het nieuw testamentische situatie liggen dan de gereformeerde moederkerk. Daarmee wil de gereformeerde traditie niet diskwalificeren maar slechts het lastige van “bijbels verantwoord” duiden.
Verder zijn er niet zoveel gemeentestichtingsmethoden, hoe je het ook went of keert uiteindelijk draait het om de vraag: Huiskamer of kerkzaal? Hiermee sla ik allerlei nuances heel erg plat maar seeker, churchgrowth, missional, Keller, cloning, emerging, openruimte of eenvoudige kerkvormen het zijn veelal variaties op aloude thema’s. Het zijn allen nuttige en noodzakelijke variaties op oude thema’s. In de afgelopen jaren heb ik methodologisch weinig echt vernieuwende zaken voorbij zien komen. Mogelijk zijn openruimte gemeenschappen een vernieuwende uitzondering maar die zijn dan weer nauwelijks gemeentestichtend. Natuurlijk zijn er enorme verschillen tussen verschillende concepten die deze en gene guru promoot maar theologisch komen alle smaken overal voor. Ook de wijze van missionair zijn; “hoe halen we mensen binnen” is niet onderscheidend. Ook netwerk of hierarchisch komt in beide methodes voor, hetzelfde geldt voor bounded- dan wel center set. Echt onderscheiden is wat mij betreft huiskamer of kerkzaal. (Maar ik laat me graag corrigeren!!). En zelfs over het principiële verschil daartussen valt te twisten, praktisch maakt het echter wel degelijk uit.
Als de methodologische vraag huiskamer of kerkzaal is dan wordt het spannend. Kerkzaal wordt snel gezien als meer gereformeerde methode, maar huiskamer heeft betere sec bijbelse papieren. Het is daarom nog maar de vraag wat gereformeerd gemeentestichten is.
Ik weet niet, ND, of deze indeling in methodieken nou wel zo behulpzaam is. Je hebt het over een bepaalde vorm van kerk zijn, niet over een bepaalde methodiek van gemeentestichting.
Hoewel jij bij voorbaat alles tot ‘variaties’ op hetzelfde thema’ verklaart, wil ik wel een poging doen om je te corrigeren:
Bij de methodiek van gemeentestichting is natuurlijk inderdaad van belang om te weten wat je nu eigenlijk met een christelijke gemeente bedoelt. Daarbij is het in de huidige context, waarbij christelijk netwerken, vriendengroepjes en kerken met elkaar verward worden, misschien wel goed om te stellen, dat een christelijke kerk een groep mensen is, die wederzijds primair aanspreekbaar zijn op de navolging van Jezus Christus en dat bevestigd door de gezamenlijke maaltijd in de naam van de Heer.
Dat is geen vriendengroep en ook geen netwerk en ook geen anonieme kerk. Het kan in een huiskamer passen of in een kerkzaal, dat doet er helemaal niet toe.
Bij methodiek van van gemeentestichting gaat het dus om de vraag op welke manier je toewerkt naar het vormen van dergelijke gemeenschappen: doe je een oproep voor een kerkdienst en ga je daarna met de mensen persoonlijk aan het werk, of bouw je juist eerst aan onderlinge relaties? Werk je vanuit een betrokkenheid op de buurt, of via andere netwerken. Richt je je primair op een bepaalde sociale laag, of wil je juist van begin af aan een diverse samenstelling?
Dat zijn volgens mij de vragen rond gemeentestichting. Daar is vanuit de bijbel nog wel iets over te zeggen, denk ik. Overigens sneuvelde een amendement, waarin opgeroepen werd om de methodiek ‘te baseren op de 3 formulieren van enigheid’ nog tijdens de bespreking. Gelukkig wel.
Martijn
P.S. Overigens ben ik van mening dat jij de ‘comments’ optie op je pagina moet aanpassen. Heel irritant, dat zwarte veld…
@martijn, dat comments veld kijk ik ff naar
Omschrijving van kerk ben ik hartelijk met je eens.
Mijn botte indeling komt vooral op vanuit een grove blik op de praktijk van het afgelopen decennium en een beetje de verwachtingen die binnen de GKV heersen
Je stelt inderdaad de echte vraag: Hoe kom je tot dié gemeenschap. Dan moeten we het ook dáár over hebben.
Naast bijbelse noties wil ik dan ook nog de geschiedenis van 2000 jr christelijk geloven meenemen en de huidige context.
Inderdaad gelukkig dat het amendement sneuvelde, al had dat wél weer een leuke blogpost opgeleverd